Nguồn: Algorithmica HPC Tóm tắt Binary GCD (hay Stein’s algorithm) là biến thể hiệu quả của thuật toán Euclid để tính ước chung lớn nhất, tận dụng các phép tính bit thay vì phép chia modulo tốn kém. Thay vì dùng a % b, thuật toán sử dụng phép dịch bit và phép trừ — những phép tính có độ trễ thấp hơn nhiều trên CPU hiện đại. Bài viết trên Algorithmica (dự án giáo dục HPC của Sergey Slotin) trình bày chi tiết các bước tối ưu hóa: loại bỏ số chẵn bằng cách dịch bit, tránh phân nhánh không cần thiết, và cách CPU hiện đại xử lý các nhánh dự đoán....

Nguồn: Simon Willison’s Weblog Tóm tắt Anthropic là nhà nghiên cứu AI duy nhất công bố công khai system prompt cho các sản phẩm chat của họ. Kho lưu trữ system prompt của Anthropic hiện trải dài từ Claude 3 (tháng 7/2024) đến nay, cho phép theo dõi sự tiến hóa của hướng dẫn vận hành mô hình theo thời gian. Claude Opus 4.7 ra mắt ngày 16/4/2026 kèm theo cập nhật system prompt đáng chú ý so với phiên bản 4....

Nguồn: Electronic Frontier Foundation Tóm tắt Điều 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) cho phép NSA thu thập toàn bộ các cuộc trò chuyện liên quan đến mục tiêu ở nước ngoài — bao gồm cả người Mỹ trong nước. FBI có thể truy cập cơ sở dữ liệu này mà không cần lệnh của tòa án, một điều khoản bị chỉ trích rộng rãi là vi phạm quyền riêng tư hiến định....

Nguồn: USENIX WOOT 2017 Tóm tắt SPEAKE(a)R là nghiên cứu bảo mật được trình bày tại USENIX WOOT 2017, chứng minh khả năng biến loa thành micro nghe lén mà không cần phần cứng bổ sung. Kỹ thuật này khai thác đặc tính vật lý của loa điện động: màng loa có thể rung động theo sóng âm môi trường và tạo ra tín hiệu điện nhỏ, tương tự cách micro hoạt động....

Nguồn: madhadron.com Tóm tắt Tác giả Frederick Ross lập luận rằng thay vì học nhiều ngôn ngữ lập trình riêng lẻ, lập trình viên nên hiểu bảy “ur-languages” — các mô hình tính toán căn bản mà từ đó mọi ngôn ngữ hiện đại đều xuất phát. Các mẫu lặp (loop patterns) trong C, Java hay Python về cơ bản là giống nhau; điểm khác biệt thực sự nằm ở cấp độ tư duy tính toán sâu hơn....

Nguồn: apenwarr.ca Tóm tắt Avery Pennarun — kỹ sư hạ tầng tại Google — viết bài này sau khi tham dự hội nghị IETF, nơi IPv6 được thảo luận sôi nổi. Câu hỏi trung tâm của bài: tại sao IPv6 lại phức tạp đến vậy thay vì chỉ đơn giản là IPv4 với địa chỉ dài hơn? Tác giả phân tích rằng IPv6 được thiết kế trong một thế giới giả định — nơi mạng điện thoại cũ đã biến mất, không có NAT, mọi thiết bị đều có địa chỉ toàn cầu routable, và routing được phân cấp hoàn toàn....

Nguồn: XDA Developers Tóm tắt Ổ đĩa Zip của Iomega từng là giải pháp lưu trữ di động thống trị trong thập niên 1990, với dung lượng 100MB vượt trội so với đĩa mềm thông thường chỉ có 1.44MB. Thiết bị này nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn trong các văn phòng và studio sáng tạo, được sử dụng rộng rãi để chia sẻ tập tin lớn như ảnh và video....

Nguồn: github.com/drasimwagan/mdv Tóm tắt MDV (Markdown Data & Visualization) là một superset của CommonMark, cho phép nhúng chart, KPI card, table, và styled region trực tiếp vào file .mdv mà không cần viết bất kỳ code nào. Bốn extension chính gồm: YAML front-matter cho metadata và dataset reference, fenced code blocks cho data/visual (```chart type=bar), ::: container cho styled region và layout, và auto-generated TOC. Thiết kế của MDV tuân theo nguyên tắc “no expressions, no code”: người viết document không cần biết JavaScript hay Python — chỉ cần mô tả cấu trúc và data, renderer lo phần còn lại....

Nguồn: blog.bytebytego.com Tóm tắt Newsletter EP211 của ByteByteGo tổng hợp nhiều chủ đề system design, trọng tâm là kiến trúc JVM (Java Virtual Machine). JVM là một layered runtime: bytecode được compile từ Java source, sau đó được interpreter thực thi hoặc JIT-compiled sang native machine code ở hot paths. Class loading, memory model (heap/metaspace/stack), và garbage collection là ba thành phần kiến trúc chính cần hiểu. JVM heap được chia thành các generation: Young Generation (Eden + Survivor spaces) chứa object mới, Old Generation (Tenured) chứa object sống lâu....

Nguồn: medium.com/@mailbox.sq7 Tóm tắt Bài viết mô tả hành trình của một kỹ sư từ câu hỏi đơn giản “pg_receivewal hoạt động như thế nào?” đến việc tự viết WAL receiver từ scratch bằng cách đọc trực tiếp PostgreSQL source code. WAL (Write-Ahead Log) là cơ chế durability và replication cốt lõi của PostgreSQL: mọi thay đổi đều được ghi vào WAL trước khi apply vào heap files. Tác giả giải thích streaming replication protocol mà PostgreSQL expose qua libpq: client kết nối với role REPLICATION, gửi START_REPLICATION command, sau đó nhận stream các XLogData message chứa WAL segments....

Nguồn: isayeter.com Tóm tắt Một công ty phần mềm tại Thổ Nhĩ Kỳ đã migrate toàn bộ infrastructure từ DigitalOcean sang Hetzner dedicated servers, giảm chi phí từ $1,432/tháng xuống còn $233/tháng — tiết kiệm 84%. Động lực chính là sự kết hợp giữa lạm phát nội địa và đồng Lira mất giá nghiêm trọng so với USD, khiến chi phí cloud trở thành gánh nặng không bền vững. Migration bao gồm 248 GB MySQL data trên 30 databases, 34 Nginx sites, GitLab EE self-hosted, Neo4j, và live mobile app traffic — tất cả với zero downtime....

Nguồn: righto.com Tóm tắt Ken Shirriff phân tích hệ thống tính toán góc điện-cơ (electromechanical angle computer) bên trong star tracker của máy bay ném bom B-52 — thiết bị dùng để định vị bằng vì sao trước thời đại GPS. Thay vì dùng transistor hay IC, máy tính này thực hiện các phép tính lượng giác bằng resolver (cặp cuộn dây quay), một dạng analog computing tinh tế của thập niên 1950-1960....

Nguồn: github.com/NikolayS/pgque Tóm tắt PgQue là một message queue được xây dựng hoàn toàn trong PostgreSQL, thiết kế theo triết lý “zero-bloat”: chỉ cần một SQL file để cài đặt, sử dụng pg_cron để trigger tick thay vì một daemon riêng biệt. Dự án hướng tới các team muốn có job queue mà không muốn vận hành thêm infrastructure (Redis, RabbitMQ, SQS). Thiết kế dựa trên SKIP LOCKED — tính năng của PostgreSQL cho phép nhiều worker consume messages song song mà không bị block lẫn nhau....

Nguồn: johndcook.com Tóm tắt Bài viết giải thích định dạng số thực dấu phẩy động 4-bit (FP4), một bước tiến mới trong xu hướng giảm precision của các mô hình AI/ML. Trong khi FP32 và FP16 đã quen thuộc với cộng đồng lập trình, FP4 đặt ra thách thức thiết kế nghiêm túc: chỉ với 4 bit, không gian biểu diễn cực kỳ hạn chế — phải cân bằng giữa range và precision....

Nguồn: byroot.github.io Tóm tắt Bài viết từ một kỹ sư tại Intercom trình bày quá trình tối ưu hóa các path method trong Ruby, đặc biệt trong bối cảnh cải thiện CI pipeline cho một monolith lớn. Điểm khởi đầu là nhận thấy rằng các thao tác liên quan đến filesystem path (như File.join, Pathname, expand_path) chiếm tỷ lệ đáng kể trong profiling data của các test suite phức tạp....

Nguồn: Hacker News Tóm tắt Bài viết trên Big Think phân tích sự biến mất âm thầm của “free-range childhood” — mô hình nuôi dạy con trong đó trẻ em được phép khám phá môi trường xung quanh độc lập, không có sự giám sát liên tục của người lớn. Mô hình này từng là chuẩn mực ở phương Tây trong nhiều thập kỷ nhưng đã suy giảm đáng kể kể từ những năm 1980-1990....

Nguồn: Hacker News Tóm tắt IPVM — tổ chức nghiên cứu độc lập về công nghệ giám sát — đã đăng bài điều tra về Flock Safety, công ty cung cấp hệ thống camera và nhận dạng biển số xe (ALPR) rộng rãi cho cảnh sát Mỹ. Bài báo tiết lộ mâu thuẫn đáng chú ý: Flock lên án các cáo buộc sai về tội phạm tình dục trẻ em nhắm vào họ, nhưng đồng thời gắn nhãn “khủng bố” cho những người phê phán công nghệ giám sát của họ....

Nguồn: Hacker News Tóm tắt sfsym là công cụ command-line mã nguồn mở cho phép export Apple SF Symbols ra các định dạng vector và raster: SVG, PDF, và PNG. Apple SF Symbols là bộ thư viện icon phong phú được tối ưu hóa cho các nền tảng Apple (iOS, macOS, visionOS), nhưng thường bị “kẹt” trong ecosystem của Apple. Công cụ này giải quyết một pain point thực tế của designer và developer: muốn sử dụng SF Symbols trong web, tài liệu, hay các nền tảng không phải Apple, nhưng không có cách trực tiếp để export chúng ra format chuẩn....

Nguồn: Hacker News Tóm tắt Kdenlive, phần mềm chỉnh sửa video mã nguồn mở hàng đầu trên Linux (thuộc dự án KDE), đã công bố báo cáo tình trạng dự án năm 2026. Bài viết tổng kết các thành tựu phát triển, nguồn lực hiện tại, và kế hoạch cho tương lai của một trong những dự án open-source lâu đời nhất trong không gian creative tools. Kdenlive cạnh tranh trực tiếp với DaVinci Resolve và Adobe Premiere trên các tính năng chuyên nghiệp, trong khi duy trì cam kết mã nguồn mở....

Nguồn: Hacker News Tóm tắt “Category Theory Illustrated” là một cuốn sách giáo khoa trực tuyến miễn phí giải thích lý thuyết danh mục (category theory) thông qua hình ảnh trực quan. Chương này tập trung vào khái niệm Orders (thứ tự) — một trong những cấu trúc toán học cơ bản được category theory trừu tượng hóa một cách đẹp đẽ. Orders trong category theory mô hình hóa các quan hệ “nhỏ hơn hoặc bằng” một cách tổng quát....