Nguồn: Wired
Tóm tắt
WIRED phân tích các hồ sơ xin cấp phép không khí cho các dự án data center chạy bằng khí tự nhiên liên kết với OpenAI, Meta, Microsoft và xAI, phát hiện rằng chỉ 11 campus data center có thể phát thải hơn 129 triệu tấn khí nhà kính mỗi năm — nhiều hơn lượng phát thải của cả nước Morocco năm 2024. Xu hướng nổi bật là “behind-the-meter power”: thay vì kết nối lưới điện, các công ty AI xây dựng nhà máy điện khí riêng để cung cấp điện độc quyền cho data center, bỏ qua thời gian chờ đợi kết nối lưới kéo dài nhiều năm.
Các dự án nổi bật: xAI với hai campus Colossus ở Memphis và Southaven có thể phát thải hơn 12,8 triệu tấn CO2 equivalent/năm (tương đương hơn 30 nhà máy điện khí trung bình); Microsoft xem xét mua điện từ dự án khí ở Tây Texas với tiềm năng phát thải 11,5 triệu tấn/năm (cao hơn tổng phát thải Jamaica); ba dự án Stargate liên kết với OpenAI tại Texas và New Mexico có thể phát thải hơn 24 triệu tấn/năm. Dự án lớn nhất là campus Fermi Energy và Intelligence gần Amarillo, Texas, với target 17 gigawatt, có thể phát thải hơn 40,3 triệu tấn CO2/năm.
Điều làm đặc điểm phát thải khác với nhà máy điện thông thường là data center hoạt động ở công suất tương đối ổn định — không phải điều chỉnh theo nhu cầu lưới điện. Điều này khiến lượng phát thải thực tế của data center có thể gần hơn với con số tối đa trong giấy phép, thay vì thấp hơn nhiều như thường thấy ở nhà máy điện lưới. Tình trạng khan hiếm turbine gas hiệu suất cao cũng buộc một số nhà phát triển dùng turbine kém hiệu quả hơn, làm tăng thêm lượng phát thải.
Mâu thuẫn rõ ràng nổi lên với các cam kết bền vững của các công ty lớn: Meta cho biết đã giảm 23,8 triệu tấn phát thải từ 2021, nhưng chỉ ba dự án khí ở Ohio có thể tạo ra tương đương 10% con số đó mỗi năm. Các công ty giải thích rằng khí đốt là “bridge fuel” tạm thời trong khi chờ năng lượng sạch, nhưng quy mô và tốc độ xây dựng cho thấy sự phụ thuộc dài hạn hơn vào nhiên liệu hóa thạch.